Bazı kediler neden kediotuna bayılır?

Kedi nanesi söz konusu olduğunda, kediler ikiye ayrılır: İçinde aşırı hareketli şekilde yuvarlanan, onu yalayan ve “çıldıran” kediler ile hiç umursamayan kediler. Bu farklı tepkiler garip görünse de her şey kedilerimizin genetiğine bağlıdır ve her iki tepki de dostlarımız için normal ve güvenli kabul edilir.
 
Kediler kedi nanesine bir ilaç gibi tepki verebilse de aslında nane familyasına ait bir ottur. Kedi nanesinin kedilerimiz üzerindeki ilginç etkileri, içerdiği ve nepetalakton adı verilen bir yağdan kaynaklanır; bu yağ kedilerde çeşitli tepkileri tetikler. Bazı kediler zihin değiştirici bu kimyasalı yalnızca koklamaktan memnunken, diğerleri kedi nanesini yer, yalar veya içinde yuvarlanır. Ancak tepki kalıtsal olduğundan, tüm kediler herhangi bir şekilde tepki vermez. Aslında dostlarımızın %50’sine kadarı kedi nanesinden hiçbir değişiklik yaşamaz; yalnızca koklayıp uzaklaşırlar. Bu özellik, yavru kediler üç ila altı aylık olana kadar ortaya çıkmaz ve yaşlı kedilerin de tepki verme olasılığı daha düşüktür. Ancak aslan, kaplan ve leopar gibi büyük kedilerin, ev kedilerimize benzer şekillerde kedi nanesine tepki verdiği görülmüştür.
 
Araştırmacılar, kedi nanesinin kedinizin burnunda veya beyninde kedi feromonlarını ya da “mutluluk” reseptörlerini tetikleyerek etki gösterdiğinden şüphelenmektedir. Kokusunu aldığında, kediniz yuvarlanmaya, sürtünmeye, salya akıtmaya veya aşırı hareketlenmeye başlayabilir; hatta agresifleşebilir. Ancak kedi nanesi yiyen kedilerde bunun tersi bir tepki görülür ve bitkisel atıştırmalıklarıyla daha sakin hâle gelirler. Tepkisi ne olursa olsun, kedinizin tepkisi ilgisini kaybetmeden önce yalnızca yaklaşık 10 dakika sürer; etkilerine yeniden duyarlı hâle gelmesi için 30 dakika ile birkaç saat arasında bir ara vermesi gerekir. Ancak kedi nanesi yalnızca kedilerin tutkusu değildir. İnsanlar onu yüzyıllardır bitki çaylarına katarak hafif bir sakinleştirici olarak kullanmıştır. Ayrıca baş ağrılarını tedavi etmek, krampları ve uykusuzluğu hafifletmek, artritle ilişkili şişliği azaltmak için de kullanılmıştır. Nepetalakton aynı zamanda sivrisinekler ve diğer zararlılarla mücadele eden güçlü bir böcek kovucu olarak etki gösterir.
 
Kedi nanesi bir ilaç olmadığından bağımlılık yapmaz ve kedinize vermek güvenlidir. Onu yemeye eğilimli olan kediler nadiren de olsa kendilerini hasta edebilir; bu nedenle kedinize ödülünü ölçülü şekilde verdiğinizden emin olun. Kedi nanesi zamanla etkisini kaybedebilir; bu nedenle raf ömrünü uzatmak için hava geçirmez bir kapta dondurucuda saklamak veya kendiniz ve evcil hayvanınız için kendi kedi nanesi bahçenizi kurmak en iyisidir