Benzer şekilde, bir evcil hayvan için yas tutma süreci de insan sevdiğinizi kaybetmekten farklı olmayabilir. Herkes farklı şekilde yas tutar ve yasını farklı biçimde ifade eder; bunu yapmanın doğru ya da yanlış bir yolu yoktur. Bazı kişilerde yas, inişli çıkışlı dalgalar hâlinde kendini gösterir; zamanla bu düşük ruh hâllerinin sıklığı ve yoğunluğu azalır. Diğerleri ise yasın çeşitli aşamalarını yaşar: inkâr, öfke, suçluluk, depresyon ve kabullenme.
Evcil hayvanınız için nasıl yas tutacağınız yalnızca duygusal olarak nasıl bir insan olduğunuza değil, o hayvanla aranızdaki bağın ya da onun hayatınızdaki etkisinin ne olduğuna ve belki de ölümün nasıl gerçekleştiğine bağlıdır. Ölüm ani ya da travmatik miydi? Yaşlı mıydı? Uzun süreli veya güçten düşürücü bir hastalığı var mıydı? Yardımcı hayvan mıydı? Yalnızca onunla mı yaşıyordunuz? Bu gibi etkenler, nasıl yas tuttuğunuzu ve kaybın hayatınızdaki önemini ve etkisini büyük ölçüde belirler. Ancak evcil hayvanınız kaçtıysa veya kaybolduysa da yas yaşayabileceğinizi belirtmek gerekir.
Her durumda, evcil hayvanınızın kaybını hissettiğiniz veya bu kayıp için yas tutmak istediğiniz için kendinizi asla aptal, suçlu ya da utanç içinde hissetmeye zorlanmamalısınız. Gerçek şu ki, bazı arkadaşlarınız, aile üyeleriniz veya iş arkadaşlarınız kaybınızı hiçbir zaman tam olarak anlamayabilir ya da size başsağlığı sunamayabilir. Bu da istediğiniz şekilde yas tutmanıza engel olmamalıdır. Çünkü evcil hayvan sahipleri olarak evcil hayvanlarımızı çoğu zaman yalnızca bir köpek veya kedi olarak değil, sevdiğimiz biri, yoldaş, sırdaş ve çok değerli bir aile üyesi olarak görürüz.
Evcil hayvan kaybıyla başa çıkma ipuçları
• Yas sürecini aceleye getirmeyin; doğal şekilde yaşanmasına ve kendi seyrini izlemesine izin verin.
• Yas duygularınız konusunda açık olmanız teşvik edilmelidir.
• Yasınızı görmezden gelmek veya içinize atmak, duygularınızla başa çıkmanın sağlıklı bir yolu değildir.
• Daha kolaysa, nasıl hissettiğinizi yazın.
• Size en yakın kişilerden yeterli destek görmüyorsanız, ihtiyaç duyduğunuz desteği almak için çevrimiçi forumlara, tanıdıklara, yas destek hatlarına veya danışmanlara başvurun.
• Başkalarının duygularınızı belirlemesine izin vermeyin. Nasıl hissettiğinizi ve yas sürecini ne zaman geride bıraktığınızı yalnızca siz bilirsiniz.
• Bir cenaze veya anma töreni düzenlemek iyileşmenize gerçekten yardımcı olabilir. Benzer şekilde, bir ağaç dikmek veya bir fotoğraf albümü oluşturmak evcil hayvanınızı anmanın ve duygularınızı yönlendirebileceğiniz bir alan yaratmanın güzel yollarıdır. Daha mutlu zamanları hatırlamak da iyi gelebilir.
• Rutininize devam edin: iyi beslenin, egzersiz yapın, bolca uyuyun, meditasyon yapın. Rutininizi sürdürmek önemli olmakla kalmaz, bu yöntemler stresi azaltmaya ve yalnızca sizin değil, varsa çocuklarınızın ve diğer evcil hayvanlarınızın da ruh hâlini iyileştirmeye yardımcı olur.
• Evcil hayvanınızın bıraktığı boşluğu bir hobiyle veya diğer sosyal etkinliklerle zaman geçirerek doldurun. Depresyondan uzak durmaya yardımcı olabileceği için size en yakın kişilerle iletişimde kalmanız önemlidir. Bu, yeni tutkular ve ilgi alanları keşfetmenize de yardımcı olabilir.
• Vefat eden evcil hayvanınızın bıraktığı boşluğu doldurmak için aceleyle yeni bir evcil hayvan satın almayın. Yas sürecini yaşamak için kendinize zaman tanıyın ve ancak gerçekten hazır olduğunuzda yeni bir evcil hayvanı düşünün. Unutmayın, kaybettiğiniz evcil hayvanınızın yerini hiçbir zaman tamamen başka biri dolduramaz.
Bir çocuğun evcil hayvan kaybıyla başa çıkmasına yardımcı olmak istiyorsanız, bu konudaki önceki makalemize göz atın.
Yorumlar(1)
my Bailey was a huge part of my life. We were best buddies and were together 24/7. He went to the rainbow bridge 6/2/14, and it was the hardest loss I've ever experienced. He was beautiful, loving, smart, playful and most of all, loyal. I miss him so much.
Yorum bırakın