Bilmeniz Gereken Dört Beklenmedik Pire Hastalığı

Bilmeniz Gereken Dört Beklenmedik Pire Hastalığı

Pireleri göz ardı etmek kolaydır. Pireler, hem köpeklere hem de insanlara Lyme hastalığını bulaştırmasıyla bilinen keneler kadar tehlikeli görünmez. Bu minik kan emiciler, genellikle bizim ve evcil hayvanlarımız için herhangi birinin sağlığına yönelik ciddi bir tehditten ziyade bir rahatsızlık olarak görülür.

Ancak hem insanlar hem de hayvanlar pirelerden şaşırtıcı derecede çeşitli hastalıklara yakalanabilir. Isırıkları yoluyla ve avlandıkları hayvanlar tarafından yendiklerinde (örneğin hayvanın kendini temizlemesi sırasında), pireler hem sizin hem de evcil hayvanınızın sağlığını ciddi şekilde olumsuz etkileyebilir.

Murine Tifüsü

Enfekte pirelerle temas eden kediler bu hastalık taşıyıcılarını eve getirebilse de murine tifüsü bulaştıran pire türünün başlıca konağı sıçanlardır. Texas Eyalet Sağlık Hizmetleri Departmanı, tifüsün insanlara genellikle pire ısırıkları yoluyla bulaştığını belirtmektedir. Bu böcekler çoğunlukla ısırdıkları anda idrarlarını da yapar.

Dışkıda bulunabilen bir bakteri türü olan Rickettsia typhi, ısırık yarasından veya ısırık bölgesinin kaşınmasıyla vücuda girebilir.

Tifüsün belirtileri arasında baş ağrısı, ateş, mide bulantısı ve vücut ağrıları bulunur. İlk belirtilerden beş veya altı gün sonra, gövdenizde başlayıp kollarınıza ve bacaklarınıza yayılan bir döküntü oluşabilir. Texas Eyalet Sağlık Hizmetleri Departmanı, murine tifüsünüz olduğundan şüpheleniyorsanız hemen tıbbi yardım almanızı önerir. Durum antibiyotiklerle tedavi edilebilir, ancak çok uzun süre beklerseniz hastaneye yatmanız gerekebilir. Tedavi edilmezse hastalık birkaç ay sürebilir.

Murine tifüsü vakaları, büyük sıçan popülasyonlarının bulunduğu sıcak ve bunaltıcı bölgelerde yaygındır. Texas Eyalet Sağlık Hizmetleri Departmanı basın temsilcisi Chris Van Deusen'e göre, 2015 yılında eyalet sağlık yetkililerine bir ölüm dâhil 324 vaka bildirildi. Texas'ta 2012'den bu yana her yıl murine tifüsünden en az bir ölüm görüldü.

Van Deusen'e göre, belirtiler oldukça yaygın olduğundan tedavi için beklemek daha kötü sonuçlara yol açabilir. Daha ağır vakalar, "diyabet, böbrek hastalığı ve alkol bağımlılığı öyküsü gibi diğer hastalıklarla ilişkilidir."

Departman sözcüsüne göre, bu yıl şimdiye kadar California Halk Sağlığı Departmanına dört ilçeden ölümle sonuçlanmayan toplam 14 murine tifüsü vakası bildirildi. Eyalette, çoğunlukla Orange ve Los Angeles ilçelerinin banliyölerinde olmak üzere, genellikle yılda 50 vaka görülür.

Murine tifüsü başka yerlerde nadirdir.

Oregon, Portland'daki DoveLewis Acil Hayvan Hastanesi baş sağlık görevlisi Dr. Lee Herold, bunun Pasifik Kuzeybatısı'nda "neredeyse hiç görülmediğini" belirtmektedir.


Mycoplasma haemofelis

Kediler, parazitik bakteriyel hastalık Mycoplasma haemofelis'e (M. haemofelis) kene, sivrisinek ve pire ısırıklarıyla yakalanabilir. Herold'a göre kırmızı kan hücrelerinin enfeksiyonu olan M. haemofelis, kedilerde ateşe ve kansızlığa neden olabilir. Ayrıca, M. haemofelis'in özellikle bağışıklık sistemi zayıflamış kişilere bulaşabileceğine dair bazı kanıtlar vardır. Ayrım yapmadan beslenen pireler, paraziti ikinize de bulaştırarak hem sizi hem de evcil hayvanınızı enfekte edebilir.

M. haemofelis, enfekte kedinin kırmızı kan hücrelerine tutunur ve bağışıklık sisteminin bunları yok edilmek üzere tanımasına ve işaretlemesine neden olur. Herold'a göre kansızlık genellikle yok edilen çok sayıdaki kırmızı kan hücresinden kaynaklanır.

Veteriner hekimler, hasta hayvanların tedavisi için sıklıkla antibiyotik önerir. Ağır durumlarda kedilerin önce antibiyotiğe, ardından kan nakline ihtiyacı olabilir.

Herold'a göre bazı kedilerin, bağışıklık sistemlerinin kendi kırmızı kan hücrelerine saldırmasını durdurmak için steroid ilaçlara ihtiyacı vardır. İyileşme dört ila altı hafta sürebilir.


Tenya

En korkulan parazitlerden biri olan tenyalar; insanların, köpeklerin ve kedilerin bağırsaklarında yaşar. Hayvanlar kendilerini veya başka hayvanları temizlerken enfekte yetişkin pireleri yutabilir; bu da evcil hayvanların tenyaya yakalanmasına neden olabilir. Herold'a göre kediler, kontamine fareleri yiyerek hastalığa yakalanabilir.

Hastalık yetişkinlerde nispeten nadir görülse de Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezlerine (CDC) göre çocuklar, dışarıda oynarken karşılaşabilecekleri enfekte bir pireyi istemeden yutarak hastalığa yakalanabilir. Proglottid olarak adlandırılan tenya parçaları hem çocuklar hem de hayvanlar tarafından dışkıyla atılır.

Kedi Tırmığı Hastalığı

Bu hastalık ilginçtir. Kedi tırmığı ateşine neden olan Bartonella henselae (B. henselae) bakterisi, kedigillerde oldukça yaygındır. CDC, özellikle yavru kediler olmak üzere kedilerin yaklaşık %40'ının yaşamlarının bir döneminde bu hastalığa yakalanabileceğini tahmin etmektedir.

Bazı kedilerde ciddi belirtiler görülebilir. Kediniz kusuyorsa, halsiz görünüyorsa, gözleri kırmızıysa, lenf düğümleri büyümüşse veya iştahı azalmışsa CDC onu veterinere götürmenizi önerir.

Kedilerin çoğu hiç hastalanmaz; hastalananlar ise genellikle iki ila üç gün ateşlendikten sonra tamamen iyileşir. Bu nedenle kediniz son derece sağlıklı görünse bile sizi hasta edebilir. Herold'a göre, kedi hiçbir belirti göstermediğinde bile insanlar kedi tırmığı ateşine yakalanabilir.

CDC'ye göre kediler, insanları deriyi delecek kadar sert ısırarak veya tırmalayarak ya da yara veya kabukların yakınındayken veya üzerindeyken yalayarak hastalığı insanlara bulaştırabilir.

Geçen yıl Ohio, Toledo'dan Janese Walters, bir sabah uyandığında bir gözünün kör olduğunu fark etti; bu dikkat çekici durum çok sayıda medya kuruluşunda yer aldı. Bir aylık testlerin ardından doktorlar körlüğün nedenini belirleyemedi—ta ki kadın onlara kedisinden bahsedene kadar. Enfeksiyonu B. henselae bakterisiyle ilişkilendirebildiklerinde, kedi tırmığı hastalığı tanısına ulaştılar ve kedisinin gözünü yalamasının bir gözündeki görme kaybına neden olduğunu belirlediler.

CDC, bu durumun son derece nadir vakalarda beyne, gözlere, kalbe veya diğer iç organlara zarar verebileceğini; ancak bu sorunların küçük çocuklarda ve bağışıklık sistemi zayıf olanlarda görülme olasılığının daha yüksek olduğunu belirtmektedir.

  Pireleri Evinizden Uzak Tutma

Doğru pire kontrol yöntemi, evcil hayvanınızın yaşam kalitesini artırırken sizi, evcil hayvanınızı ve ailenizin geri kalanını koruyabilir. Herold'a göre piyasada güvenilir ve güvenli birçok çözüm bulunsa da en iyi tedaviyi seçmek köpeklerinize ve yaşam tarzınıza bağlıdır.

Köpeğinde damlatma (spot-on) pire çözümü kullanan Herold, birçok evcil hayvan sahibinin hayvanlarını pirelerden korumak için damlatma (spot-on) ürünleri tercih ettiğini belirtmektedir. Ancak bazı evcil hayvan sahipleri, aylık olarak uygulanması gereken çözümleri kullanmakta zorlanabilir.

Ağızdan alınan ilaçlar da hem evcil hayvanlar hem de sahipleri için başka bir alternatiftir.

Herold'a göre herkes için işe yarayan tek bir yaklaşım yoktur. "Evinizdeki koşullara bağlı olarak veteriner hekiminiz bir öneride bulunabilir."

Hem kedi hem de köpek bulunan aileler, ilaçların karışmasını önlemek için ekstra önlem almalıdır. Herold'a göre, permetrin içeren ve köpekler için üretilen ürünler kediler için toksik olabilir.

Ortamınızı Piresiz Bir Bölgeye Dönüştürmek İçin Temizleme

Herold, evcil hayvanınızdaki pirelerden kurtulmanın yalnızca başlangıç olduğunu belirtmektedir.

Amerikan Veteriner Hekimleri Birliği (AVMA), yaşamlarının büyük bölümünü evcil hayvanınızın üzerinde geçirdikleri için yalnızca evcil hayvanınızı tedavi etmenin pire sorununu çözmeyeceğine dikkat çekmektedir.

Evinizde üreyen pireler olgunlaşıp evcil hayvanınıza tutunduğunda istila yeniden başlayabilir. AVMA, evcil hayvanınızın uyuduğu alanı titizlikle temizlemenizi ve evcil hayvanınızın sık kullandığı mobilyaları ve zeminleri süpürmenizi önerir. AVMA'ya göre, bu alanların temizlenmesi ve süpürülmesi gelişimin her aşamasındaki pirelerin uzaklaştırılmasına ve öldürülmesine yardımcı olacaktır.

Herold'a göre, "halıdan yumurtaları tekrar tekrar çıkarabiliyorsanız, ardından elektrikli süpürge torbasını da çıkarmanız gerekir... o torba evinizden uzaklaştırılmalıdır."

Pireleri evinizden tamamen yok etmek biraz zaman alabilir; bu nedenle başarı için emek ve sabır şarttır.

Herold'a göre çoğu strateji zaman gerektirir. "Pireler bir günde ortadan kaybolmaz. Evinizi böcek ilacıyla kaplasanız bile içinde hâlâ pireler olurdu."