Köpeklerde Öğrenme 101

İnsanın en iyi dostu çoğu zaman sevimli bir ahmaktır. Köpekler ne kadar sevimliyse o kadar da saf olabilir, ancak zaman zaman zekâ parıltıları da gösterirler. Köpeklerin konuşabildiği ve neler söyleyebileceği üzerine pek çok parodi vardır, fakat acı gerçek şu ki dil kavramları oldukça sınırlıdır. İnsanlar sembolik düşünürken köpekler daha somut bir şekilde düşünür. Bu da şu soruyu akla getirir: Köpekler nasıl düşünür ve öğrenir? Görünen o ki köpekler iki farklı şekilde öğrenir. Bunlardan biri sosyal etkileşim yoluyla öğrenmedir. Köpekler; beden dilini, davranışları, avlanma tekniklerini ve türlü incelikli küçük hareketleri öğrenmek için insanları ve birbirlerini gözlemler. Diğer yöntem ise çok daha iyi belgelenmiştir ve bu makalenin ana odağı olacaktır: Davranışsal Koşullanma.

Davranışsal Koşullanma, Ivan Pavlov'un çalışmalarıyla kuramlaştırılmış, keşfedilmiş ve yaygınlaştırılmıştır. İlkokul çağındaki herkes Pavlov'un köpeklerini ve köpekleri zil sesini duyduklarında salya akıtacak şekilde koşullandırdığı ünlü deneyini duymuştur. Ancak Pavlov'un deneyleri bundan çok daha derindi. Bir köpeği eğitmenin birkaç etkili yöntemi olduğunu kanıtladı ve bunların tümü bugün hâlâ popülerdir.

İlk olarak Edimsel koşullanma vardır. Edimsel koşullanma, köpeklerin ödüller kullanılarak eğitilmesi olarak tanımlanır. Bu; eğitmenin istenen davranışı sergilediğinde köpeğe sevdiği bir şey vermesi süreci olan olumlu pekiştirmeyi ve eğitmenin köpeğin sevdiği bir şeyi elinden aldığı olumsuz cezayı kullanmak anlamına gelir. Köpek için stresli olmadığından ve olumlu bir uyarana tepki vermesini sağlamak oldukça kolay olduğundan, çoğu aile köpeği için tercih edilen yöntem budur.  Olumlu uyaran, köpeğin sevdiği herhangi bir şey olabilir; genellikle yiyecek, sevgi gösterisi veya oyuncaktır.  Ardından İtici koşullanma gelir. Bu, edimsel koşullanmanın acımasız kuzeni gibidir. İtici koşullanma, olumlu ceza kullanmak demektir. Olumlu ceza, paradoksal biçimde adlandırılmıştır; ancak köpeğe istemediği bir şey, genellikle acı veya tehdit vermek anlamına gelir. Bu acı, burun üzerine hafif bir vurma, gazeteyle bir dokundurma veya Cesar Milan'ın meşhur ense sıkıştırması olabilir. Ayrıca şok tasması ya da yüksek ve rahatsız edici bir ses de kullanabilirsiniz. Bu olumsuz uyaranların veya olumlu cezaların tümü, istenmeyen köpek davranışlarının genellikle hızla sona ermesine yol açar. Kötü davranış sona erdiğinde, itici koşullanma uygulayan eğitmen, basitçe olumlu cezanın kaldırılması olan olumsuz pekiştirmeye başlar.

Ödül ve cezaların uygulanma sıklığının köpek eğitiminde belirleyici unsur olduğunu belirtmek önemlidir. Köpeğinizi çok sık ödüllendirir veya cezalandırırsanız, azalan getiriler yasası kaçınılmaz olarak devreye girer. Çok fazla olumlu pekiştirme, köpeğin sürekli ödül almaya alışmasına neden olur. Bu da şımarık bir köpeğiniz olacağı anlamına gelir; bu, neredeyse şımarık bir ergen kadar kötüdür.  Çok fazla olumlu ceza ise stresli veya saldırgan bir köpekle sonuçlanır; o zaman gerçekten başınız dertte olur.

Köpeğinizi eğitirken bu temel köpek öğrenme ilkelerini aklınızda bulundurun; böylece işleriniz oldukça kolaylaşacaktır. Ayrıca, tüylü dostlarınız hakkında daha fazla bilgi edinmek için her zaman Petbucket blogunu takip etmeye devam edin!