Köpekler gerçekten renk körü mü?

Araştırmacılar bir zamanlar köpeklerin renk körü olduğunu düşünüyordu, ancak yeni kanıtlar köpek dostlarımızın dünyayı bizim gördüğümüze çok benzer şekilde gördüğünü gösteriyor.

Uzun süre köpek dostlarımızın renk körü olduğuna inandık, ancak yeni bilimsel araştırmalar evcil hayvanların renk algısına ışık tutuyor. Fido’nun görüş aralığı insanların gördüğü renk yelpazesine kıyasla sınırlı olsa da köpeklerimiz gerçekten de renkleri görür.

Retinalarında koni adı verilen üç tür renk algılayıcı hücre bulunan insanların aksine, köpeklerde yalnızca iki tür bulunur. Bu nedenle evcil hayvanlarımızın renk görme aralığı sarı ve mavi spektrumlarıyla sınırlıdır. Peki evcil hayvanlarımızın ne gördüğünden nasıl emin olabiliriz? Washington Üniversitesi’nden bir bilim insanının yaptığı deneyler, köpeklerin renk algısının insanlarda yaygın görülen bir farklılık olan kırmızı-yeşil renk körlüğüne sahip kişilerin algısıyla karşılaştırılabilir olduğunu ortaya koydu. Çoğumuzun kırmızı olarak gördüğü şey, köpeklerimize muhtemelen koyu kahverengi görünürken; yeşil, sarı ve turuncu ise muhtemelen sarı bir tona bürünür.

Bari Üniversitesi’ndeki araştırmacıların yaptığı bir çalışma bu bulguları destekliyor. Ekip, deneyde insanlarda renk körlüğünü test etmek için kullanılan Ishihara Renk Yetersizliği Testi’nin bir uyarlamasını kullandı. Test, kırmızı-yeşil renk körlüğü olan kişilerin algılayamadığı sayıları gösteren bir dizi renkli daireden oluşur. Araştırmacılar bu testi köpek katılımcılara uyarlamak için koşan kedi silüetlerinden oluşan bir dizi gösteren plakalar tasarladı. Sonuçlara dayanarak, köpeklerin yeşil bir arka plan üzerindeki parlak kırmızı bir kediyi kolayca fark edebildiği; ancak kedi açık ve koyu kırmızı benekli dairelerden oluştuğunda silüeti algılamalarının azaldığı sonucuna vardılar.
 
Köpekler renkleri insanlardan daha az ayırt edebiliyor olabilir,  ancak bu görüşlerinin daha zayıf olduğu anlamına gelmez. Bizimkilerle karşılaştırıldığında, köpeklerin gözleri daha fazla ışığa duyarlı fotoreseptör içerir ve bu sayede loş ışıkta iyi görebilirler. Evrimsel açıdan bu durum, evcil hayvanlarımızın atalarının avlanma olasılığının en yüksek olduğu ve renkli görmenin daha az önemli olduğu şafak ve alacakaranlık saatlerinde daha iyi görmelerini sağlamak gibi avantajlar sundu. Renk körlüğü olan kişilerde olduğu gibi, köpekler de sınırlı görüş aralıklarını telafi etmek için daha gelişmiş başka duyulara sahip olacak şekilde evrimleşti. Örneğin, Fido’nun bizimkinden yaklaşık 40 kat daha güçlü kusursuz koku alma duyusunu ele alalım.
 
Görme yetenekleri bizimkilerden biraz farklı olsa da köpekler dünyayı bizim gördüğümüzle karşılaştırılabilir bir şekilde görür. Fido’nun keskin burnu ve diğer duyularıyla birleştiğinde, evcil hayvanlarımız günlük yaşamlarında yolunu bulmakta son derece başarılıdır—dünyaları bizimkinden biraz farklı görünse bile.